داده‌ها و آمارها از جنگ چه می‌گویند

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، در دوران جنگ رمضان، چندین مطالعات پژوهشی در رسانه‌های مختلف منتشر شد که اغلب به دلیل آمارهای جالب توجهی که ارائه می‌دادند، بسیار مورد توجه قرار گرفت. حجم زیادی از این فعالیت‌ها از طریق مؤسسات پژوهشی زیرمجموعه سازمان تبلیغات انجام شده بود که با تولید محتواهای پژوهشی، کفه ترازو را به سمت خود سنگین‌تر کردند. مؤسساتی چون پژوهشکده باقرالعلوم، فصلنامه نامه جمهور، مرکز مطالعات فرهنگی تیام، گروه سیاست‌پژوهی و تحلیل داده «نمافر»و مرکز رصد بینا با تبیین اندیشه‌های اسلامی تلاش کرده‌اند آثار مثبتی را ارائه دهند تا بتواند به هموار کردن این مسیر کمک کنند. 
 

پژوهشکده باقرالعلوم
پژوهشکده باقرالعلوم، به عنوان یکی از مؤسسات پژوهشی سازمان تبلیغات، کارهای متنوعی را در جنگ رمضان در دستور کار خود قرار داد. این پژوهشکده، یک وب‌سایت و پلتفرم را برای کتاب‌مجله‌ای با عنوان «آورد» راه‌اندازی کرده است. شماره نخست آن به نام «سِلاح خدا و مردم» هم با اشاره به بحث موشکی ایران، به مناسبت جنگ 12 روزه و هم جنگ رمضان، منتشر شد که به معرفی این پدیده به عنوان ابزاری نظامی و یک دستاورد فکری، فرهنگی و تمدنی پرداخته و در هر شماره، روایت‌های هنری و ادبی و نظری بیان می‌شود. 
اما فعالیت‌های این پژوهشکده تنها به این موارد ختم نمی‌شود بلکه در حال‌ حاضر هم یک پژوهش کیفی مردم‌شناسانه درباره شاخص‌های دینداری در دست انجام است. در دل این پژوهش، 25 مصاحبه با مردم حاضر در خیابان و مغازه‌دارها صورت گرفته که این گفتگوها به روایت ادبی تبدیل شده است. در پژوهش، تحلیل کیفی و جامعه‌شناسی صورت گرفته است.
پژوهشکده باقرالعلوم در تولید ویژه‌نامه «نبرد سرنوشت» با مرکز پیام، مشارکت فعال داشت. انتشار روزانه این ویژه‌نامه از همان روزهای نخست جنگ رمضان، در قالب ارائه پیام‌های راهبردی آغاز شد. همین‌طور در فهرست کارهایی که این مرکز در روزهای جنگ سوم انجام داده، 65 یادداشت سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هم قرار داشت که عناوین مختلفی را چون میراث حضرت آقا چگونه ضامن اصلی تمامیت ارضی ایران شد؛ مقاومت مردم‌پایه؛ تنگه هرمز؛ ایجاد ترس از طرف دشمن؛ و سنت‌های الهی و غیره دربرمی‌گرفت. 
علاوه‌براین اقدامات، مجموعه‌ای از یادداشت‌ها هم به‌طور اختصاصی در کانال «پژوهه» پژوهشکده منتشر شده که با مشارکت اشخاص خارج از مرکز مانند دانشگاه فردوسی مشهد، نوشته شده‌اند. همین‌طور، موسسه محتوایی پژوهشکده، یک کار تصویری صوتی (محتوای گفتمانی) هم تولید کرده که درمجموع، حاوی 42 محتوای تصویری و 32 محتوای صوتی است.  
دو محتوای «ناملایمات زندگی از دیدگاه قرآن» و «گام‌های شیطان» هم از پیش آماده بود که در ایام جنگ منتشر شدند. همچنین، یک سری نشست‌های مجازی نیز توسط گروه «امت واحده» پژوهشکده در این مدت برگزار شده است. 

فصلنامه «نامه جمهور»
فصلنامه «نامه جمهور» در سه سال اخیر تلاش کرده مسائل اجتماعی ایران را از منظر عدالت اجتماعی بازخوانی و برای آن راه‌حل‌هایی پیدا کند و راه‌حل‌هایی را به کنش‌گران و مخاطبان این کتاب و مجله پیشنهاد دهد. بازتعریف مفهوم مقاومت به منظور داشتن یک تصویر انسانی و اجتماعی از ایده مقاومت یکی از کارهایی است که در این فصلنامه انجام می‌شود. 
به عنوان مثال، در بحث مقاومت، مفهوم مقاومت و اشغال یا مقاومت اقتصاد سیاسی اشغال و مقاومت مورد بررسی قرار گرفته است. این بخش مقاومت در قالب سه شماره و یک ویژه‌نامه شامل انسان‌شناسی مقاومت یا بازسازی اجتماعی مقاومت و غیره منتشر شده است. اما به‌ طور مشخص در مورد جنگ اخیر، کاری که انجام شد، در ادامه کاری بود که برای جنگ 12 روزه صورت گرفت. 
در فصلنامه ویژه جنگ، به بررسی ابعاد اجتماعی جنگ و تاثیر بر زندگی عمومی مردم، و سیاست‌هایی که باید به کاهش جنبه‌های منفی و پروراندن جنبه‌های مثبت جنگ کمک کند. جنگ و سیاست اجتماعی موضوع اصلی فعالیت «نامه جمهور» در دوران جنگ 12 روزه و جنگ اخیر بوده است. کار متفاوتی که در این مدت انجام شد، این بود که قبل از تبدیل خروجی مطالب به کتاب، پادکست‌هایی از آن منتشر شد.
فصلنامه «نامه جمهور» هم که ذیل این پژوهشکده فعالیت می‌کند، 17 متن را باعنوان «رادیو جنگ جمهور» تولید و منتشر کرده که در قالب متن و صوت‌های کوتاه به ابعاد مختلف جنگ می‌پرداخت. بخش اول آن به ضرورت ادامه جنگ، بخش دوم به لوازم ادامه جنگ در سیاست‌های اجتماعی و اقتصادی داخلی، بخش سوم به میراث رهبر شهید انقلاب و ضرورت تداوم ایشان، و بخش چهارم به ارائه دیدگاه‌های بنیادین درباره نگرش‌های الهیاتی، فلسفه اجتماعی ناظر به موضوع جنگ می‌پردازد. 

مرکز مطالعات فرهنگی «تیام»
مرکز مطالعات فرهنگی «تیام» عضوی از پژوهشکده باقرالعلوم است که کار رصد و پیمایش اتفاقات مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را انجام می‌دهد. یکی از مهم‌ترین اهدافی که مرکز مطالعات فرهنگی «تیام» دارد، یک کلان‌پروژه با عنوان سنجش دینداری است که تمام پروژه‌های دیگر این مرکز هم ذیل همین موضوع تعریف می‌شوند. 
«تیام» در دوران جنگ 12روزه، بحث مقاومت مردم ایران را بر محور دینداری پیمایش کرده بود. در آن بازه زمانی، عنوان شد که جنس مقاومت و پایداری که مردم در ایام جنگ 12 روزه داشتند، تنها ملی نبود بلکه کاملا دینی بود. 
در ایام جنگ رمضان هم «تیام» مصاحبه‌های عمیق و کیفی از مردم تهیه کرده و این‌گونه، جلوه‌هایی از دینداری مردم را روایت کرده که تحت عنوان مقاومت، خودش را نشان می‌دهد. در این دوران، دو دسته کار پژوهشی انجام گرفت؛ یک دسته، کارهای پیمایشی است که افکارسنجی و نگرش‌سنجی را دربرمی‌گیرد. 
پرسش‌های گزینه‌ای در کارهای پیمایشی، طبق چارچوب‌های نظری خاصی انجام می‌شوند. به عنوان مثال، از مردم سؤال می‌شود که تا چه اندازه به وعده‌های الهی و نصرت الهی ایمان دارید؟ چقدر امید به پیروزی و اعتماد به رهبری دارید؟  
دومین دسته کارها هم مصاحبه‌های عمیق و ساختاریافته هستند که قالب‌های متفاوتی مانند روایت‎های مردم‌نگارانه را تشکیل می‌دهند. 

گروه سیاست‌پژوهی و تحلیل داده نمافر
گروه سیاست‌پژوهی و تحلیل داده «نمافر»، پژوهش‌های کاملی آماری و تحلیلی را حول محور صنایع فرهنگ بیان و خلاق در ایران و جهان را انجام می‌دهد اما با آغاز جنگ رمضان، فعالیت‌های آن روی صنایع خلاق کمرنگ شد و ظرفیت‌های نمافر در خدمت تبیین واقعیت‌های میدان و افکار عمومی و تهیه گزارش‌های راهبردی و سیاستی متناسب با شرایط جنگی کشور معطوف شد. نمافر در طول جنگ رمضان با رویکردی داده‌محور و بین‌المللی، فراتر از یک رسانه خبری صرف، در نقش یک «اتاق وضعیت آماری و تحلیلی» ظاهر شد.
اقدامات این مرکز چهار محور اصلی را تشکیل می‌دهند. یکی از این کارها، بازتعریف «اطلاع نگاشت آماری» به عنوان سلاح تبیین است. رسانه نمافر به عنوان تریبون مرکز تحلیل داده، تولید اطلاع‌نگاشت‌های (اینفوگرافی) راهبردی را انجام می‌دهد. آنها برای این کار، روی سه مرحله تمرکز می‌کنند: یکی انعکاس نظرسنجی‌های معتبر بین‌المللی برای نشان دادن تغییر جهت افکار عمومی جهان علیه آمریکا و رژیم صهیونی؛ دومی، تحلیل‌های آماری پیرامون اهمیت ژئوپلیتیک «تنگه هرمز» و نقش کلیدی آن در اقتدار ایران؛ و سومی، مباحث متفرقه مرتبط با جنگ. در این بخش، حدود 50 اطلاع‌نگاشت دقیق تحلیلی آماری تولید شد. 
دومین محور کارهایی که این مرکز مطالعاتی انجام می‌دهد، تدوین گزارش‌های تحلیلی از وضعیت افکار عمومی، در لایه‌ای عمیق‌تر است. مسئله اصلی در این گزارش‌ها، سنجش نسبت افکار عمومی با «تجاوز آمریکایی-صهیونی» بود. 
در این محور، سه کلان‌پروژه در دستور کار قرار گرفت که شامل سنجش نگرش جهانی به این تجاوز با تحلیل نظرسنجی‌های معتبر جهانی؛ تحلیل کلان‌داده‌ها و بررسی میزان «تاب‌آوری افکار عمومی جهان عرب» در برابر جنگ‌های زیرساختی، و در نهایت تحلیل تطبیقی دیدگاه‌های کاربران در سه حوزه زبانی فارسی، انگلیسی و عربی نسبت به مقوله «آتش‌بس» می‌شد. در این بخش هم 11 گزارش تهیه و تنظیم شد.
محور سومی که نمافر نسبت به آنها اقدامات پژوهشی خود را انجام می‌دهد، بازتاب ضدروایت‌ها در رسانه‌های غربی است. تیم رصد نمافر به دلیل عدم یکپارچگی فضای رسانه‌ای غرب، با ترجمه و تلخیص گزارش‌های کلیدی رسانه‌های انگلیسی‌زبان، تلاش کرد بخش «ضدروایت‌های» موجود در داخل خاک آمریکا را که منتقد سیاست‌های جنگ‌افروزانه ترامپ بود، برای مخاطب داخلی و نخبگان بازنشر کند تا شکاف‌های درونی جبهه مقابل به درستی دیده شود.
چهارمین محور فعالیت نمافر برای غافل نشدن از لایه نظری جنگ، به پایش نگاه اندیشمندان تراز اول جهان مربوط می‌شود. در این حوزه کاری، این مرکز به پایش مواضع و مقالات چهره‌های تأثیرگذاری چون «فرانسیس فوکویاما»، «دارون عجم‌اوغلو» و «یووال نوح هراری» پرداخته که هر یک از منظر خود به تحلیل این نبرد پرداخته‌اند.  
پنجمین محور این فعالیت‌ها نیز شامل تدوین گزارش‌های سیاستی و راهبردی می‌شود. نمافر در این بخش، کاری فراتر از لایه‌ی رسانه‌ای را انجام می‌دهد به‌طوری که بخشی از توان کارشناسی خود را صرف تولید اسناد راهبردی کرده و موضوعات مهمی مانند تاب‌آوری صنایع خلاق در شرایط بحران، رصد استفاده ناجوانمردانه دشمن از هوش مصنوعی در جنگ و بررسی شرکت‌ها و فناوری‌های درگیر در صحنه نبرد و نیز تحلیل‌های استراتژیک ناظر بر اقتدار ایران در تنگه هرمز و اثرات مستقیم آن بر بازار جهانی انرژی را بررسی کرده است. 

مرکز رصد «بینا»
مرکز رصد «بینا» هم یکی دیگر از بازوهای تخصصی سازمان تبلیغات اسلامی در حوزه رصد فرهنگی است که با ارائه شناخت عمیق، جامع و به‌روز از مخاطبان و محیط فرهنگی، از تصمیم‌سازی مبتنی بر شواهد و اقدام مؤثر فرهنگی- تبلیغی پشتیبانی می‌کند. این مرکز پژوهشی، از 22 اسفند که همزمان با روز چهاردهم جنگ رمضان می‌شد، یک سلسله گزارش‌های تحقیقی خود را کلید زد که تا امروز هم ادامه دارد. 
هر شماره به طور روزانه یا حتی روزی دو بار با عنوان جداگانه‌ای منتشر می‌شود. نخستین شماره آن در حالی که دو هفته از شروع جنگ گذشته بود، با عنوان «آتش، بس؟» به بیان ایده‌هایی برای توقف جنگ اشاره کرده بود. «تنگه حیات» با موضوع مدیریت هوشمند و بازدارندگی مقتدرانه؛ «موهبت خارک» با موضوع این که چرا باید بیش از این‌ها به خارک توجه کرد؛ «رستاخیز حزب‌الله» با موضوع بازگشت حزب‌الله به صحنه نبرد؛ «بلوای ترامپ» با موضوع گفتارهای جنجالی تا اقدام‌های میدانی رئیس‌جمهور آمریکا در میان بحران‌ها؛ «کلید برق منطقه زیر دست ایران»؛ بررسی افکار عمومی منطقه نسبت به جنگ رمضان؛ اروپای بلاتکلیف؛ ترامپ ئر بن‌بست؛ از دیگر گزارش‌های تحقیقی مرکز «بینا» هستند.
از دیگر اقداماتی که «بینا» در خلال جنگ رمضان انجام داد، گزارش‌های ویژه رصدی- تحلیلی است که در سه گزارش منتشر کرده است. نخستین گزارش آن با عنوان «جنگ بی‌پشتوانه» به تحلیل افکار عمومی ایالات متحده در قبال جنگ با ایران پرداخته است. این مرکز رصد، در دومین گزارش رصدی- تحلیلی خود نیز با موضوع «جنگ بی‌پشتوانه 2» به تحلیل پیامدهای اقتصادی و معیشتی بین‌المللی در پی جنگ ایران و محور آمریکایی- صهیونی پرداخته است. گزارش سوم «بینا» نیز با عنوان «بحران پذیرش» خشم و ناامیدی در افکار عمومی اسرائیل پس از آتش‌بس را واکاوی کرده است. 

مرکز راهبری پیام
مرکز راهبری پیام، یک مجموعه راهبردی در حوزه فرهنگ و تبلیغ دینی است که تولید، هدایت و ساماندهی پیام‌های گفتمانی انقلاب اسلامی را برعهده دارد. از مهم‌ترین اهداف این مرکز، تولید محتوای راهبردی، گفتمان‌سازی، رصد تحولات فکری و فرهنگی، توانمندسازی مبلغان و پشتیبانی از طرح‌های ملی فرهنگی است. مرکز راهبری پیام در همان روزهای شروع جنگ انتشار چاپی و الکترونیک ویژه‌نامه‌ای تحت عنوان «نبرد سرنوشت» را کلید زد. در هر شماره از این ویژه‌نامه، مجموعه پیام‌های تبیینی پیرامون جنگ آمریکایی صهیونیستی منتشر شده است. 
اولین نسخه از این ویژه‌نامه در سومین روز از شروع جنگ منتشر شد و چاپ آن هنوز هم ادامه دارد و به شماره چهل و چهارم رسیده است. فتح خون؛ ملت مبعوث؛ خلیج‌فارس آینده؛ فاز زیرساخت؛ نوروز حماسه؛ فتوحات 20روزه؛ رستاخیز زن ایرانی؛ شروط پایان جنگ؛ تنگنای ترامپ؛ عبور از جنگ کوتاه‌مدت؛ در خیابان و حالا میدان؛ لحظه تغییر معادله؛ حضور مردم در مذاکرات؛ نمایش دریایی از جمله عناوین شماره‌های ویژه‌نامه هستند. هر کدام از شماره‌ها باتوجه به موضوعی که برای آن انتخاب شده، 14 پیام تبیینی حول محور آن مطرح می‌شود. 
در کنار ویژه‌نامه «نبرد سرنوشت»، یک کتاب با عنوان «پدرکشتگی» در قالب نسخه الکترونیکی منتشر شد. این کتاب، حاوی 90 پیام تبیینی پیرامون یکصد سال جنایت و دشمنی آمریکا علیه ملت ایران است که به مفاهیمی چون تروریسم اقتصادی، سیاست در خدمت ظلم، مهار پیشرفت ایران، و سایه جنگ و ناامنی دائمی پرداخته است.