به گزارش روابط عمومی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان سمنان، حجت‌الاسلام‌والمسلمین ملکیان، معاون فرهنگی این اداره‌کل، در نشست خبری با اصحاب رسانه شاهرود، با اشاره به جایگاه آیین‌های سنتی عزاداری در فرهنگ شیعی، این آیین‌ها را از مردمی‌ترین جلوه‌های فرهنگی در تاریخ تشیع دانست و اظهار کرد: استمرار چندصدساله این سنت‌ها، بدون اتکا به مشارکت مردم و انتقال سینه‌به‌سینه آن‌ها، امکان‌پذیر نبوده است؛ ازاین‌رو، ارزش این میراث را باید فراتر از یک اثر تاریخی و در استمرار زنده آن در زندگی مردم جست‌وجو کرد.

وی با بیان اینکه آیین‌های سنتی، ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه تربیت، فرهنگ، جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی دارند، افزود: این سنت‌ها علاوه بر روایت سبک زندگی و هویت بومی مردم، حامل ارزش‌های اجتماعی و تربیتی‌اند و می‌توانند مفاهیمی همچون همدلی، مسئولیت‌پذیری و پیوندهای اجتماعی را به نسل‌های جدید منتقل کنند.

ایشان با تشریح روند اجرایی رویداد ثبت و معرفی آیین های سنتی عزاداری شاهرود گفت: این طرح حدود شش ماه پیش آغاز شد و مراحلی همچون شناسایی آیین‌ها، پژوهش اولیه، فراخوان و انتخاب عکاسان بومی، آموزش و توجیه هنرمندان، ثبت تصویری آیین‌ها در ایام محرم و داوری و گزینش آثار را پشت سر گذاشت.

معاون فرهنگی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان سمنان ادامه داد: در جریان این رویداد، حدود هفت هزار عکس به دبیرخانه رسید که پس از ارزیابی فنی و محتوایی، ۱۸۹ عکس برای نگهداری در بانک اطلاعاتی و آرشیو این مجموعه انتخاب شد. از میان این آثار، ۲۶ قاب عکس برای نمایشگاه در نظر گرفته شده است. همچنین تهیه کتابی درباره آیین‌های سنتی شاهرود ، از دیگر خروجی‌های پیش‌بینی‌شده این طرح است.

وی با اشاره به انتخاب عنوان «ماه بی‌قرینه» بیان کرد: این نام، هم به جایگاه ویژه ماه محرم اشاره دارد و هم برگرفته از عبارت آشنای نوحه «آیین یا عباس» و ارادت دیرینه مردم شاهرود به حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) است.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکیان، روایت‌محوری را نخستین ویژگی نمایشگاه دانست و تصریح کرد: هدف صرفاً نمایش عکس‌های زیبا نیست، بلکه تصاویر باید جزئیات و ابعاد مختلف هر آیین را روایت کنند. به همین منظور، برای برخی آیین‌ها چند تصویر در نظر گرفته شده و راویان نیز در نمایشگاه، جزئیات و ظرافت‌های این سنت‌ها را برای بازدیدکنندگان تشریح خواهند کرد.

وی بومی‌بودن را دومین ویژگی این رویداد برشمرد و گفت: عکاسان، عوامل فنی و هنرمندان مشارکت‌کننده از منطقه شاهرود هستند و حتی موسیقی زمینه نمایشگاه نیز با بهره‌گیری از ظرفیت هنرمندان محلی و بازخوانی ملودی‌های نوحه‌های شاهرودی تهیه شده است.

معاون فرهنگی ،پژوهشی و آموزشی اداره‌کل تبلیغات اسلامی استان سمنان، برخورداری از پیام فرهنگی و اجتماعی را سومین ویژگی نمایشگاه عنوان کرد و افزود: در روایت آیین‌ها، ظرفیت‌های آموزشی، تربیتی و اجتماعی آن‌ها مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که مخاطب علاوه بر آشنایی با ظاهر یک مراسم، با فلسفه، ارزش‌ها و ظرافت‌های نهفته در آن نیز آشنا می‌شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین ملکیان، چهارمین ویژگی را توجه به فرهنگ مقاومت و خونخواهی دانست و اظهار کرد: در بخشی از نمایشگاه، یادمان رهبر شهید انقلاب، شهدای شاهرود در حوادث جنگ ۱۲روزه تا امروز و سه هنرمند فقید شاهرود پیش‌بینی شده است تا پیوند میان فرهنگ عاشورایی، ظلم‌ستیزی و پاسداشت فداکاری‌ها نیز مورد توجه قرار گیرد.

وی با اشاره به برخی آیین‌های مورد بررسی در این رویداد، از پوش تکیه بازار، آیین دستوران، تعزیه تکیه برنجی، شمع و چراغ، منبرخانه و روضه‌های خانگی، نذر نان و ماست، دسته بنی‌اسد، شمع‌افروزان، نخل باغ زندان، ذوالجناح، نخل یازدهم، طوق‌بندان و آیین «یا عباس» نام برد.